‘Wij zien onszelf als architect van duurzame goederenstromen’
Leestijd: 6 minuten
Een duurzame toekomst krijgt pas vorm wanneer woorden in daden worden omgezet. Vanuit die overtuiging ondertekende Steffen Bauer, CEO van de HGK Groep, onlangs een samenwerkingsovereenkomst met het Havenbedrijf Rotterdam.
Duurzaamheid is voor Steffen Bauer een persoonlijke missie. “Ik wil dat mijn dochter, en later misschien ook kleinkinderen, opgroeien in een leefbare wereld en ik doe er alles aan om die wereld mee vorm te geven. Daarom heb ik duurzaamheid centraal gezet in onze bedrijfsstrategie. Wanneer bedrijven alleen rapporteren en communiceren over duurzaamheid of investeren zolang er subsidie is, blijft het bij mooie worden en etalageverfraaiing. Dat zie ik niet echt als engagement. Ik vind het een voorrecht om leiding te mogen geven aan een organisatie met duurzame assets: terminals, vaarwegen, schepen en spoor. Ons vrachtwagenvervoer is beperkt en wordt geëlektrificeerd waar mogelijk. Wij zien onszelf als architect van duurzame goederenstromen.”
Passie voor logistiek
Steffen Bauer had als scholier nooit gedacht aan een carrière in de logistiek. “Ik wilde jurist worden, maar koos dan eerst voor een duale opleiding tot commercieel-administratief medewerker in de industrie. Op aanraden van een familielid solliciteerde ik bij een logistiek bedrijf. Tijdens een sollicitatiegesprek bij Lehnkering ontdekte ik de logistiek in al haar facetten - van goederenstromen tot geld- en informatiestromen en douanezaken. Ik werd enorm enthousiast en dacht direct: hier wil ik mijn opleiding volgen.”
Hij klom binnen Lehnkering op van stagiair tot directie-assistent en volgde daarnaast een deeltijdstudie Bedrijfskunde. In het kader van overnames was hij in verschillende managementfuncties bij Imperial Logistics en later de HGK AG actief. “Ik vond het altijd spannend steeds weer nieuwe aspecten van de logistiek te ontdekken. Dat heeft mijn passie voor deze sector alleen maar versterkt.”
Dynamiek als energiebron
Juist in tijden van grote veranderingen blijkt volgens Steffen Bauer hoe afhankelijk de economie is van goed functionerende logistiek. “Europa gaat al 25 jaar van crisis naar crisis en sinds corona, de oorlog in Oekraïne en de oplopende handelsspanningen kun je al bijna van een permanente crisismodus spreken. Door de energietransitie dreigen sectoren te vertrekken en groeit de internationale concurrentiedruk. Daarom moeten infrastructuur- en digitaliseringsprojecten snel van de grond komen en mogen we niet blijven hangen in oude structuren. Natuurlijk blijft het belangrijk om risico’s zorgvuldig af te wegen, maar we moeten dynamiek ook zien als een bron van energie. Europa is deels aan het de-industrialiseren, waardoor we in de toekomst meer zullen moeten importeren. Die omschakeling van export naar import biedt ook kansen voor verduurzaming en moet nu al worden voorbereid.”
“De omschakeling van export naar import biedt kansen voor verduurzaming.”
Van fossiel naar duurzaam
In 2023 ondertekende Steffen Bauer als CEO van HGK Shipping, de binnenvaarttak van de HGK Groep en grootste binnenvaartrederij van Europa, een samenwerkingsovereenkomst met het Havenbedrijf Rotterdam rond duurzaam vervoer naar het achterland, met focus op waterstoflogistiek en CO₂-reductie. “Een betere wereld begint met minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Waar we honderd jaar geleden infrastructuur aanlegden voor olie, kolen en gas, hebben we nu voorzieningen nodig voor groene energiedragers. Het Havenbedrijf Rotterdam speelt hierin een sleutelrol met investeringen in de op- en overslag van ammoniak en andere waterstofdragers vanuit zeeschepen. Wij kunnen dit duurzaam naar het achterland vervoeren.”
Persoonlijk betrokken
Onlangs is het bestaande partnership uitgebreid naar de HGK Groep, inclusief spoorbedrijf RheinCargo en de containerterminals van HGK. Daarmee onderstreept Steffen Bauer, inmiddels CEO van de HGK Groep, opnieuw zijn persoonlijk commitment. “Duurzaamheid is voor mij een belangrijk uitgangspunt. Vanuit die overtuiging voel ik mij nauw verbonden met deze samenwerking. Samen met het Havenbedrijf bouwen we aan een toekomstgerichte, betrouwbare bevoorrading van de Europese industrie. Als HGK Groep investeren we ook in schepen voor het transport van afgevangen CO₂ en kijken we naar materieel en infrastructuur voor de circulaire economie. Veel stromen zoals schroot, oude matrassen en kleding zijn decennialang uitgevoerd. Als we die binnen het systeem houden en goed kunnen recyclen, ligt daar een duidelijke kans voor logistieke spelers.”
Rationeel verduurzamen
De nieuwe schepen die HGK Shipping laat bouwen, zijn standaard uitgerust met een dieselelektrische aandrijving en een energiezuinig powermanagementsysteem. Volgens Steffen Bauer zal de industrie bepalen welke brandstof de logistieke sector op termijn zal gebruiken. “Dat was honderd jaar geleden diesel en kan in de toekomst waterstof zijn. Als er eenmaal veel waterstof via Rotterdam beschikbaar komt, zal de prijs dalen en komt de overstap vanzelf. De Rijnvaart zal de zeevaart volgen: als daar methanol- of ammoniakmotoren doorbreken, ontstaat laadinfrastructuur die ook binnenschepen kunnen gebruiken. Ammoniak en methanol kunnen bovendien goed vervoerd worden over de Rijn. Die biedt zich ook aan als transportweg omdat hij de zeehavens direct verbindt met de centrale industrieclusters en zo een snelle en efficiënte toegang biedt tot nieuwe energiedragers.” Als overgangsbrandstof vindt Steffen Bauer HVO - met waterstof behandelde plantaardige olie - een haalbare oplossing. “Als beleidsmakers écht willen dat de sector in 2050 klimaatneutraal is, moet het prijsverschil met gasolie worden gesubsidieerd; verladers betalen dat niet. Treinen en personenauto’s kunnen op groene stroom rijden, maar voor de binnenvaart is de uitdaging groter. De sector is te klein om eigen motorontwikkelingen af te dwingen. HVO is beperkt beschikbaar, maar voor de binnenvaart is het voldoende. Over tien jaar kunnen we altijd nog overstappen op een andere technologie als die beschikbaar is.”
Toekomstgericht ondersteunen
In de tussentijd heeft de binnenvaart vooral stabiliteit nodig, benadrukt Steffen Bauer, die zich hiervoor op nationaal en Europees niveau inzet. “De binnenvaart moet een toekomst hebben en mag door haar beperkte lobbykracht niet worden vergeten. Waterstofeconomie, CO₂-reductie en circulaire economie lukken alleen met spoor en binnenvaart. Ik adviseer de politiek de bouw van laagwaterbestendige schepen met Stage V-motoren te stimuleren en subsidies voor modernisering van bestaande schepen te koppelen aan een leeftijdsgrens. Men moet de schaarse middelen die er zijn investeren in de toekomst, en daarmee in schepen die ook in 2050 nog zullen varen. Particulieren met oudere schepen hebben vooral bestaanszekerheid nodig. Je moet hen niet belasten met boetes, hogere havengelden of emissieheffingen.”
Digitale transformatie
Om de digitale transformatie in de binnenvaart te versnellen, investeert HGK Shipping in een eigen AI-platform en werkt het concern samen met Seafar aan (semi-)autonoom varen. “Op het Albertkanaal in België mogen we inmiddels met minder bemanningsleden varen. In Nederland en Duitsland ronden we de testfase binnen twaalf tot zestien maanden af. De technische haalbaarheid is bewezen; daarna gaat het alleen nog om de laatste beslissende stap: de juridische en verzekeringstechnische goedkeuring. Als dat lukt, hebben we een oplossing die de hele sector fundamenteel vooruit zal helpen. Ik ben ervan overtuigd dat we dat succesvol voor elkaar krijgen!”
Samen succesvol
Waar een wil is, is een weg - een spreuk die Steffen Bauer op het lijf geschreven is. Zijn enthousiasme om samen met partners aan toekomstgerichte oplossingen te werken is onmiskenbaar. Van nationale en Europese overheden verwacht hij een stabiel kompas en duidelijke richtlijnen, zodat bedrijven die vooroplopen in duurzaamheid en innovatie hun koers kunnen vasthouden. “Het kost immers in deze economisch uitdagende tijd veel energie om de basis van je bedrijf stabiel te houden en tegelijkertijd te innoveren”, verklaart Steffen Bauer. Minder bureaucratie, snellere plan- en vergunningstrajecten en bescherming van kernsectoren zoals de chemie en de staalindustrie zijn volgens hem essentieel. Toch wil hij als ondernemer niet met een manende vinger naar de politiek wijzen. “Wie verandering wil, moet ook zelf met ideeën komen hoe een duurzame toekomst eruit kan zien. En wie kan dat beter dan de havens en logistieke dienstverleners langs de Rijn? We zijn van nature met elkaar verbonden en weten uit ervaring dat we alleen succesvol zijn door samen op te trekken. Dáárom vind ik het partnership met het Havenbedrijf Rotterdam zo belangrijk. Als de HGK Groep de Rotterdamse haven kan helpen in zijn streven om in 2050 CO₂-neutraal te zijn, is dat winst voor de hele sector én voor toekomstige generaties.”